Постојат две можни сценарија за конфликтот меѓу Израел и Хамас. „Едното е протерување на целото население од Појасот Газа во една крвава операција, додека другото решение е или да се припои Појасот Газа кон Египет или да се прогласи за некаква држава“, оценува д-р Слободан М. Јанковиќ од српскиот Институт за меѓународна политика и економија, за Н1.
Д-р Слободан М. Јанковиќ, објаснувајќи која е причината за ескалацијата на Израел и Хамас, вели:
„Треба да знаеме дека според извештајот на агенцијата на Обединетите нации, 212 Палестинци биле убиени на Западниот Брег во првите осум месеци од оваа година – некои возрасни, некои малолетни и дека во просек израелците правеле три инциденти на ден. Тие инциденти се убивање на добиток, уништување на маслинови дрвја, плодови и секако одземање на земја“.
Друг факт, како што вели Јанковиќ, е дека самиот Појас Газа е затвор на отворено.
„Тие се под блокада 16 години. На мал број луѓе понекогаш им е дозволено да го напуштат Појасот Газа, а на одреден број луѓе понекогаш им се дозволува да одат во Египет поради медицински причини. За толку мала површина таму живеат многу голем број луѓе“, објаснува Јанковиќ.
Според извештаите на психолозите и психијатрите кои повремено одат во областа Газа, како што вели соговорникот за Н1, постојат различни видови на психопатологија и невроза.
„Израелската армија ги контролира дури и нивните води. Тие не можат да ја напуштат областа ниту по вода и има целосна гранична контрола. Во таква ситуација, тие се принудени, Хамас и исламските џихадисти, повремено да влегуваат во конфликт за едноставно да се легитимираат пред тој народ“, вели тој.
Нормализацијата како опасност
Друга голема опасност што постоеше за нив беше токму нормализацијата која започна со Вашингтонскиот договор од 2020 година, оценува соговорникот на Н1.
„Подоцна Обединетите Арапски Емирати, Бахреин и Мароко го признаа Израел како држава и разговорите меѓу Саудиска Арабија и Израел беа во тек. Преговари за да дојде до меѓусебно признавање. „Турција почна да ги топи односите со Израел“, смета Јанковиќ.
Хамас не е заинтересиран за нормализација, бидејќи палестинските Арапи не добиваат ништо од тоа, додека во израелските власти немате луѓе кои би преговарале со Хамас, смета тој.
„Почнаа да го губат својот спонзор Турција бидејќи во Арапската пролет влегоа во конфликт со Сирија и Иран. Хамас почна да ги подобрува односите со Ирак минатата година кога виде дека Турција игра на две столчиња. На овој начин привремено го спречија процесот наречен нормализација“, посочува Јанковиќ.
Таму живеат луѓе кои имаат поинаков начин на гледање на животот и односите меѓу луѓето.
„Јасно е дека станува збор за луѓе кои имаат повеќекратни фрустрации и кои се одмаздуваат. Ова го гледаат како одмазда“, нагласува Јанковиќ.
Тие сакаат да имаат поддршка од барем дел од земјите на меѓународната заедница:
„Суштината на политиката на Израел кон окупираните територии не е да се занимава со тоа на меѓународната сцена, туку тоа да биде внатрешно прашање за Израел. Палестинците со ова го враќаат тоа прашање на меѓународна сцена“, оценува Јанковиќ.
Јанковиќ посочува и дека Хамас се надева дека конфликтот ќе се прошири и дека Хезболах ќе влезе во конфронтација.
Статус кво
Мировните преговори меѓу САД и Израел не беа насочени кон создавање палестинска арапска држава, туку целта беше макро-регионална политика на САД за изолирање на режими кои не го слушаа Вашингтон, објаснува Јанковиќ.
„Статус кво состојбата во Израел, од демографски и културни причини, долгорочно ги зајакнува оние струи кои се против да им се даде државата на палестинските Арапи. Невозможно е САД да воведат санкции кон Израел. Со самото тоа и ЕУ. Тоа нема да се случи. Тие да фрлат атомската бомба, убеден сум дека немаше да добијат санкции“, вели Јанковиќ.
Според него, можни се две сценарија.
„Едното е протерување на целото население од Појасот Газа во една крвава операција. А, втората е или да се припои Појасот Газа кон Египет или да се прогласи за некаква држава. Сегашната состојба е неодржлива.
Од 2020 година најчесто немаат вода за пиење поголем дел од денот, немаат струја, а учат во училишта организирани од Обединетите нации“, заклучува соговорникот.
